Teslimat için ne kadar ödemek gerekir? Yüzde 40 kuralı, 150 gün şartı ve peşinat

Gruplarda en sık sorulan sorulardan biri şu: "Teslimatı alabilmem için ne kadar ödemiş olmam gerekiyor?" Cevap, BDDK'nın Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik'in 21. maddesinde yazıyor. Bu yazı, yönetmeliğin 30 Mayıs 2025 değişikliğini de içeren güncel metnine dayanır (15 Eylül 2026 itibarıyla).

Temel kural: tutarın yüzde 40'ı ve sürenin yüzde 40'ı

Şirketin tahsisat ödemesi (teslimat) yapabilmesi için iki şartın birlikte sağlanması gerekir:

• Sözleşme tutarının yüzde kırkı kadar tasarruf yapılmış olması,
• Öngörülen sözleşme süresinin yüzde kırkına ulaşılmış olması (m.21/2).

Bu kural müşteri bazlı (tarihli) sözleşmelerde uygulanır. Çekilişli sözleşmelerde ise henüz çekilişte çıkmamış müşterilere yapılacak ödemelerde aynı iki şart aranır.

Bunlar şirketin tahsisat yapabilmesi için yönetmelikte aranan asgari şartlardır. Tahsisat tarihiniz ve ödeme sıranız ayrıca sözleşmenizdeki kurallara göre belirlenir (m.16/4-ğ); şartları sağlamak, tahsisatın hemen yapılacağı anlamına gelmez.

"Oran yüzde 45'e çıktı" doğru mu?

15 Eylül 2026 itibarıyla yönetmeliğin yürürlükteki metni hâlâ "yüzde kırk" diyor. BDDK Kurulu'nun bu oranları değiştirme yetkisi var (m.21/5), ancak BDDK'nın yayımladığı kurul kararları arasında oranı değiştiren bir karara rastlamadık. Böyle bir değişiklik duyarsanız kaynağını, yani Resmî Gazete sayısını veya BDDK kurul kararını isteyin.

"6 ay bekleme" kuralı var mı?

Yönetmelikte "6 ay" diye bir süre geçmez. Geçen şart 150 gün ve 5 tasarruf ödemesidir:

• Çekilişli sözleşmelerde müşteri, çekiliş grubuna girdiği tarihten itibaren 150 gün geçmeden ve 5 tasarruf ödemesi yapmadan tahsisat alamaz (m.21/4). Çekilişte adınız erken çıksa bile bu şart aranır.
• Müşteri bazlı sözleşmelerde aynı 150 gün ve 5 ödeme şartı, peşinatın bekleme süresini kısaltabilmesi için aranır (aşağıda).

Devralırken: Yönetmelik bu süreleri sözleşme tarihinden (çekilişlide gruba giriş tarihinden) sayar; devir hâlinde sürenin baştan başlayıp başlamadığına dair ayrı bir hüküm içermez. Sözleşmelerde farklı düzenleme olabilir: örneğin internette paylaşılan bir Katılımevim sözleşme örneğinin 11.6 maddesi, tahsisat zamanı gelmiş sözleşmelerin devrinde şirketin tahsisatı erteleme hakkını saklı tutuyor. Devralmadan önce şubeden yazılı olarak sorun: devirden sonra tahsisat tarihi değişiyor mu?

Peşinat bekleme süresini kısaltır mı?

• Müşteri bazlı sözleşmede: Sözleşme tarihinden itibaren 150 gün geçmesi ve 5 tasarruf ödemesi yapılması kaydıyla, yüzde 40 süre şartı, peşinatın sözleşme tutarına oranı nispetinde azaltılabilir (m.21/3).
• Çekilişli sözleşmede: Peşinat bu süreyi kısaltmaz.
• Peşinat yalnızca ilk taksitle birlikte alınabilir.
• Ara dönemde yapılan toplu ödemeler yüzde 40 hesabına katılmaz; bu yolla tahsisat tarihi öne çekilemez.

1 Ocak 2022'den önce imzalanan sözleşmeler

Yönetmeliğin geçici 3. maddesine göre, müşteri bazlı sözleşmelerdeki yüzde 40 (beşte iki) oranı, 1 Ocak 2022'ye kadar imzalanan sözleşmeler için beşte bir, yani yüzde 20 olarak uygulanabilir. Bu hüküm, peşinatla süre kısaltma kuralıyla birlikte uygulanamaz. Eski tarihli bir sözleşme devralıyorsanız hangi oranın uygulandığını şubeden öğrenin.

Şartlar tamamlandıktan sonra

• Mevzuat ve sözleşme şartları saklı kalmak kaydıyla tahsisat ödemesi, sözleşmede öngörülen tarihten itibaren 10 iş günü içinde satıcının hesabına nakden ödenir (m.17/9).
• Finansman konusu üzerine şirket lehine ipotek veya rehin konması zorunludur; konut ve iş yerinde değerleme yetkili bir değerleme kuruluşuna yaptırılır (m.22/4).
• Finansman döneminin azami vadesi konut ve iş yerinde 120 ay, taşıtta 60 aydır (m.22/3).
• Müşteri bazlı sözleşmede kullandırılacak finansman, sözleşmedeki toplam tasarruf tutarının yüzde 150'sini geçemez (m.22/2).

Kaynaklar

• Tasarruf Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik (mevzuat.gov.tr, güncel metin): m.17/9, m.21, m.22, geçici m.3
• Yönetmelik değişikliği, Resmî Gazete 30.05.2025, sayı 32915

Bu yazı 15 Eylül 2026 tarihli mevzuat metnine dayanan genel bilgilendirmedir, hukuki tavsiye değildir. Kendi sözleşmenizdeki tahsisat şartları için şirketinizden yazılı bilgi isteyin.